Wat kost het om een dag op een standplaats te staan als je alles meerekent?

De meeste mobiele verkopers weten precies wat het standplaatsgeld is en schatten de rest. Daardoor lijkt bijna elke dag winstgevend, terwijl er in vrijwel elke week één plek zit die per saldo geld kost. Dit artikel laat zien welke posten er echt op een verkoopdag drukken en hoe je ze zo optelt dat je uitkomst iets waard is.

Waarom een dagprijs zelden klopt

Vraag een marktkoopman wat een dag kost en je krijgt een bedrag dat verdacht dicht bij het standplaatsgeld ligt. Dat is logisch: die factuur komt binnen, is duidelijk en hoort onmiskenbaar bij die ene dag. De rest van je kosten is verspreid over de maand, over de wagen en over jezelf, en laat zich niet zo makkelijk aan één dag toewijzen.

Toch is dat precies wat je moet doen om te kunnen kiezen. Zolang je alleen naar de omzet per dag kijkt, is de drukste dag automatisch de beste. Reken je de kosten mee, dan blijkt een rustige dag dicht bij huis soms meer over te houden dan een drukke dag op anderhalf uur rijden.

De vergelijking wordt bovendien pas eerlijk als je alle dagen op dezelfde manier doorrekent. Een dag waarvan je de brandstof meetelt en een dag waarvan je dat vergeet, kun je niet naast elkaar leggen.

De kostenposten die op elke dag drukken

Splits je kosten in twee soorten. Vaste kosten lopen door of je nu staat of niet, en die reken je toe per verkoopdag. Variabele kosten ontstaan doordat je die dag daadwerkelijk uitrukt.

Kostenposten van een verkoopdag en hoe je ze toerekent

Post	Soort	Hoe je hem toerekent
Standplaatsgeld of marktgeld	Variabel	Rechtstreeks per dag, uit de aanslag of factuur van de gemeente
Brandstof en tol	Variabel	Kilometers heen en terug, plus rijden voor inkoop
Gas, stroom en aggregaatbrandstof	Variabel	Verbruik per draaidag, gemeten over een maand en gedeeld door het aantal dagen
Inkoop en verpakking	Variabel	Werkelijk verbruikt, exclusief btw
Derving	Variabel	Wat je aan het eind van de dag weggooit of afprijst
Personeel	Variabel	Gewerkte uren inclusief opbouw, afbouw en reistijd
Afschrijving wagen en inventaris	Vast	Jaarbedrag gedeeld door het aantal verkoopdagen per jaar
Verzekering, wegenbelasting en onderhoud	Vast	Jaarbedrag gedeeld door het aantal verkoopdagen per jaar
Stalling, koeling thuis en opslag	Vast	Maandbedrag gedeeld door het aantal verkoopdagen per maand
Abonnementen, pinautomaat en administratie	Vast	Maandbedrag gedeeld door het aantal verkoopdagen per maand

De deler in die tabel is belangrijker dan de meeste mensen denken. Wie zijn vaste kosten deelt door het aantal dagen dat hij zou willen staan in plaats van door het aantal dagen dat hij werkelijk staat, rekent zichzelf structureel rijk. Gebruik het echte aantal van vorig jaar, inclusief de dagen die uitvielen door weer of ziekte.

De posten die het vaakst worden vergeten

Je eigen uren

Een verkoopdag van zes uur op de kraam is zelden een werkdag van zes uur. Er gaat inkoop aan vooraf, er is opbouw en afbouw, er is rijtijd en er is schoonmaken. Reken die uren mee, ook als je jezelf geen loon uitbetaalt: het is de enige manier om te zien of een plek jouw dag waard is.

Er is ook een fiscale reden om je uren bij te houden. Het urencriterium van 1.225 uur per kalenderjaar is voorwaarde voor onder meer de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de meewerkaftrek. Bij een deel van het jaar ondernemen geldt datzelfde volledige aantal uren, er is geen evenredige verlaging, behalve bij zwangerschap onder voorwaarden. Reken daarbij niet op een aftrek die groeit: de zelfstandigenaftrek wordt sinds 2020 stapsgewijs afgebouwd tot 900 euro in 2027 en de mkb-winstvrijstelling is de afgelopen jaren verlaagd.

Werk je met personeel of met een meewerkend familielid, houd dan rekening met het wettelijk minimumuurloon dat sinds 1 januari 2024 geldt. Reken bij een marktdag ook de reistijd en de opbouwtijd mee in het uurtotaal, want die uren zijn er wel degelijk.

Kilometers en de wagen

Rij je zakelijk met je eigen wagen, dan is de onbelaste reiskostenvergoeding van 0,23 euro per kilometer, die sinds 1 januari 2024 geldt, een bruikbaar richtpunt om je ritten aan toe te rekenen. Rij je met een auto van de zaak, dan speelt de bijtelling: standaard 22 procent van de cataloguswaarde, en geen bijtelling bij minder dan 500 privékilometers per kalenderjaar, aan te tonen met een sluitende rittenregistratie.

Die registratie bevat per rit ten minste de datum, de begin- en eindstand van de kilometerteller, het vertrek- en aankomstadres, de gereden route als die afwijkt van de gebruikelijke, en het karakter van de rit. Wie dat toch al bijhoudt, heeft meteen de kilometers per plek en dus de brandstofkosten per dag.

Btw hoort niet in je marge

Reken altijd met bedragen exclusief btw, aan de inkoop- en aan de verkoopkant. Het algemene btw-tarief is 21 procent en het verlaagde tarief 9 procent; bij intracommunautaire leveringen en export geldt onder meer het nultarief. Verkoop je producten in het verlaagde tarief en koop je in tegen het algemene tarief, dan is het verschil groot genoeg om een dagberekening compleet scheef te trekken.

Blijf je onder de omzetgrens van 20.000 euro per kalenderjaar en pas je de kleineondernemersregeling toe, dan breng je geen btw in rekening en trek je ook geen voorbelasting af. Je inkoop wordt daarmee inclusief btw een kostenpost, en dat verandert je marge per dag. Sinds 2025 bestaat daarnaast de EU-KOR voor ondernemers die de vrijstelling in andere EU-landen willen gebruiken.

Een dag doorrekenen in vijf stappen

1. Noteer de omzet van de dag exclusief btw, gesplitst naar tarief als je meerdere tarieven hanteert.
2. Trek de inkoopwaarde van wat je die dag verkocht hebt eraf, plus de derving die je aan het eind hebt afgeschreven.
3. Trek de variabele kosten van die dag eraf: standplaatsgeld, brandstof, gas of aggregaat, verpakking en de uren van eventueel personeel.
4. Trek het dagdeel van je vaste kosten eraf, berekend met het echte aantal verkoopdagen van vorig jaar.
5. Zet er je eigen uren onder, inclusief inkoop, rijden, opbouw en schoonmaak, en deel wat overblijft door dat aantal uren.

Wat je overhoudt is de opbrengst per gewerkt uur voor die plek op die dag. Dat getal kun je vergelijken tussen plekken, tussen dagen en tussen seizoenen, en het is meteen het eerlijkste gesprek dat je met jezelf kunt voeren over je rooster.

Wat je met de uitkomst doet

Reken dezelfde plek over minimaal acht weken door, want één regenweek zegt niets. Zie je daarna een dag die structureel onder je andere dagen blijft, dan heb je drie mogelijkheden: schrappen, verplaatsen naar een ander dagdeel of andere gemeente, of de kosten omlaag brengen door minder ver te rijden of met minder voorraad uit te rukken.

Let daarbij ook op posten die niets met de kraam te maken hebben. Lever je aan zakelijke afnemers, dan is de wettelijke betaaltermijn standaard 30 dagen en mogen bedrijven onderling maximaal 60 dagen afspreken; grote ondernemingen mogen bij mkb-leveranciers sinds 1 juli 2022 maximaal 30 dagen hanteren. Buitengerechtelijke incassokosten volgen de wettelijke staffel, met een minimum van 40 euro, en bij consumenten is een kosteloze aanmaning met een betaaltermijn van veertien dagen verplicht voordat je kosten mag berekenen. Late betalers kosten je dus rente en aandacht, niet alleen geduld.

Wil je zien hoe zo'n rekensom uitpakt over een hele week met rijtijd en opbouw erin, dan helpt de geschetste werkweek van een foodtruck van dinsdag tot zaterdag. En voorkom dat je een dag verkeerd inschat door onvolledige dagstaten: de checklist voor de avond voor een marktdag eindigt niet voor niets met het afsluiten van de dagstaat van gisteren.

Vastleggen zodat je het volgend jaar terugvindt

Een dagberekening is pas nuttig als je hem naast die van vorig jaar kunt leggen. Leg per dag vast: plek, gemeente, omzet per tarief, inkoop, derving, kilometers, gewerkte uren en bijzonderheden zoals weer of een evenement in de buurt. Dat zijn negen velden en het invullen kost een paar minuten bij het afsluiten.

Bewaar die staten net zo lang als de rest van je administratie: de bewaarplicht is zeven jaar, en voor gegevens over onroerende zaken tien jaar. Precies daarvoor is de dagstaat van Standplaatsagenda gemaakt: je vult hem af op de plek waar je staat, hij hangt aan de juiste standplaats en je exporteert hem in één keer voor je boekhouder. Waarom die velden zo gekozen zijn, legt Jimenez Julien uit op de auteurspagina.

Conclusie: reken de dag door en laat je rooster erop volgen

Een standplaatsdag kost meer dan het standplaatsgeld en levert pas iets op als je eigen uren betaald zijn. Wie alle posten meeneemt, ziet binnen twee maanden welke plekken zijn week dragen en welke er alleen maar in staan omdat ze er altijd al in stonden.

Standplaatsagenda houdt die cijfers per plek en per dag bij, naast je vergunningen en je documenten, zodat je aan het eind van een seizoen kunt kiezen op grond van je eigen getallen. Wil je die dagstaat een keer met je eigen plekken zien werken, vraag dan een demo aan via het contactformulier.